कोष

 || श्री स्वामी समर्थ ||

प्रत्येक जण आपापल्या कोषात जगत असतो. रोज असंख्य माणसे भेटतात आपल्याला काही  प्रत्यक्ष तर काही  विविध सोशल माध्यमातून . त्यातील प्रत्येक जण आपल्या बद्दल वेगवेगळा विचार करत असतो आणि आपणही . प्रत्येकाचे नाते आपल्याशी वेगवेगळे त्यामुळे भावनाही वेगवेगळ्या . एखादी व्यक्ती क्षणात आपलीशी होते तर अनेकदा समांतर रेषांसारखे आपण दोघे असतो .

नव्याने ओळख झालेली व्यक्ती सुद्धा आपल्या हृदयाचा आपल्याही नकळत ठाव घेते , आपल्या विचारांवर मनावर हाबी होते. अनेक युगांची ओळख असल्यासारखे वागणे आपल्याही नकळत होते . आवडणार्या लोकांना आपण क्षणात आपलेसे करतो पण ज्यांना आवडत नाही त्यांच्यासाठी आपण कसेही वागलो तरी आपण आवडत नाहीच , प्रत्येकाला आपण आवडलो पाहिजे हा अट्टाहास करणेच मुळात चूक .

आपण आयुष्यात सगळ्यांना एकाच वेळी सुखी नाही करू शकत . कुणाच्या तरी मनासारखे वागलो कि दुसरा दुखावतो आणि ह्याला अंत नाही . कुणी आपल्याला वाईट म्हंटले म्हणून आपण वाईट झालो नाही आणि चांगले म्हंटले म्हणून चांगलेही झालो नाही . आपण आहोत तिथेच आणि तसेच आहोत . कुणासाठी का बदलायचे आपण ? आपण आहोत तसेच छान आहोत कि . जेव्हा दुसर्यांना आवडण्यासाठी आपण जगतो तेव्हा आपण स्वतःपासून सुद्धा दूर जातो . आपण जसे आहोत तसे स्वीकारून मैत्रीचा खरा हात पुढे करणारे आपल्या समीप येतात तेही कायमचे . त्यांनासाठीच कदाचित “ जिवलगा “ हि सज्ञा वापरत असू .

आपल्या स्वतःच्या कोषात बेधुंद पणे आपल्या पद्धतीने आयुष्य जगण्याची नजाकत वेगळीच असते आणि एक दिवस अपेक्षा विरहित निर्लेप प्रेम करणारी आणि आपल्याला तसेच्या तसे स्वीकारणारी व्यक्ती जेव्हा मैत्रीचा हात पुढे करते तेव्हा आपण अक्षरशः निशब्द होतो. तुम्हाला काय वाटते ? नक्की कळवा.

सौ. अस्मिता दीक्षित 

संपर्क : 8104639230  

मोह मोह के धागे - शुक्र राहू युती

 || श्री स्वामी समर्थ ||

28 जानेवारीला शुक्राचा प्रवेश मीन ह्या जल तत्वाच्या राशीत झाला आहे. तिथे आधीच राहू ठाण मांडून आहे. राहू हावरट आहे त्याला जे जे दिसेल ते सर्व हवे आहे . शुक्र स्वतः नैसर्गिक शुभ ग्रह असून भौतिक सुखांचा भोक्ता , जीवनातील आनंदाचा स्त्रोत आहे. मीन राशीत उच्च होताना तो जणू परमेश्वराच्या चरणाशी लीन व्हावे हेच सुचवत आहे. मीन राशीत पाऊले येतात आणि आपल्या घरातील वडील मंडळी , गुरुतुल्य व्यक्ती , समस्त गुरुजन आणि आपले सद्गुरू ह्यांच्या चरणाशी नतमस्तक होऊन त्यांचे आशीर्वाद घेतले तर प्रत्येक कार्याला चार चांद लागतील हे वेगळे सांगायला नको. 

शुक्र हा धन , ऐश्वर्य , आचार विचार , दिसणे हसणे असणे  , शृंगार ,अलंकार , रसिकता ,फळांचे रस ,आकर्षण ,वैवाहिक सुख , भिन्न लिंगी आकर्षण , उंची कपडे पेहराव , अत्तरे , वास्तू , पर्यटन ह्यावर आपले वर्चस्व असणारा शुभ ग्रह . शुक्र म्हणजे रस , जल तत्व . एखादा अभ्यासू मुलगा  वाईट संगतीत आला कि ९०% चे ५०% होतात , अनेक वाईट सवयी सुद्धा लागतात अगदी त्याच प्रमाणे शुक्र सुद्धा अशुभ ग्रहांच्या संगतीत आपली रसिकता , सौंदर्य नको त्या ठिकाणी प्रवाहित करतो . 

राहू हा छलकपट करणारा , भलत्याच मार्गावर नेवून भ्रमित , संभ्रमित करणारा , गैरसमजाचा कोश विणणारा , भास आभासा चा खेळ खेळणारा , मोहात फसवणारा ,मायावी असुर आहे . आर्थिक बाबतीत फसवणूक , खोट्या सह्या ,कागदपत्रे हा राहूचा हातखंडा आहे.  आपण कधी एखाद्याच्या शब्दात , प्रेमाच्या पाशात ओढले जातो हे आपल्यालाही समजत नाही इतक्या  प्रचंड ताकदीचा ग्रह जेव्हा शुक्रासारख्या कोमल , रसिक आणि प्रणयाचा प्रतिक मानलेल्या शुक्रा, सोबत येयील तेव्हा काय होईल हे सुज्ञास न सांगणे बरे. विचार गोठून जातात , चांगल्या वाईट परिणामांचा विचार करण्याची क्षमता राहू काढून आपले मन संमोहित करतो .

आजकाल सोशल मिडिया मुळे प्रत्येक जण ज्योतिषी झाला आहे ( त्यांच्या ज्ञानाबद्दल न बोललेले बरे इतके अगाध आहे ते ) .असो त्यामुळे आता शुक्र म्हणजे काय आणि राहू म्हणजे काय हे सगळ्यांना माहित आहे. पण ह्यांची जेव्हा युती होते तेव्हा त्याचे फल हे प्रत्येकाच्या पत्रिकेत वेगळे असणार आहे. जो उठेल तो अनैतिकतेच्या मागे धावणार नाही काही अध्यात्मात प्रगती सुद्धा करतील तर काही पर्यटन . प्रत्येकाची पत्रिका वेगळी आणि प्राक्तन सुद्धा .

त्यासाठी सर्वात प्रथम स्वतःच्या मूळ पत्रिकेत हे दोन्ही ग्रह  कसे काम करतात , कुठल्या भावात , नक्षत्रात आहेत आणि सध्याची दशा कुठली आहे ह्याचा विचार केला पाहिजे. नुसते शुक्र राहू म्हणजे अनैकता असे लेबल लावून चालणार नाही. अभ्यास योग्य दिशेला पाहिजे . शुक्र अध्यात्म सुद्धा दाखवतो , अष्टम भावात असेल तर संशोधन , राहू हा गूढ विद्येचा कारक असल्यामुळे गूढ क्षेत्रात जिज्ञासा वाढेल आणि अभ्यास सुद्धा होईल. चांगले आणि वाईट परिणाम हे सगळ्यांसाठी वेगवेगळे असणार आहेत . त्यामुळे अविचाराने कुठलाही चुकीचा निष्कर्ष काढणे त्रासदायक ठरेल. 

लग्न कुठले आहे आणि लग्नेशाचा शुक्र मित्र आहे का? राहू असुर आहे त्याच्यासाठी सगळे सारखेच . असो .आपल्याला मिळालेल्या बातम्या ह्या खोट्या , अर्धसत्य असणार्या असू शकतात त्यामुळे लगेच भावनेच्या आहारी जायचे नाही .अनेकांचे विवाह योग सुद्धा ह्या दरम्यान शक्य आहेत, अनेकदा दुसर्या जातीत विवाह होयील . पण राहू असल्यामुळे फसवणूक होत नाही ना हेही तपासून पहिले पाहिजे. गैरसमजामुळे हि युती अनेकदा वैवाहिक जीवनात  गोंधळ निर्माण करते . प्रत्येक कुंडलीतील सप्तमेश आणि सप्तम भाव त्यासाठी तपासला पाहिजे . अचानक प्रेमात पडणे आणि अचानक ते नाते संपुष्टात येणे म्हणजेच हे प्रेम नाही तर निव्वळ आकर्षण हे लक्ष्यात घेतले पाहिजे. प्रत्येक व्यक्ती प्रेमाची भुकेली असतेच पण वासना आणि प्रेम ह्यात फरक आहे. राहू वासनेचा कारक आहे ,भोगांचा कारक आहे , निर्व्याज्ज प्रेमाचा नाही त्यामुळे आपण कश्यात अडकतो आहोत ह्याचा विचार त्रिवार केला पाहिजे . राहू माया आहे. शुक्र राहू युती फसवणूक होणारी , भावनेच्या आहारी जाणे म्हणजे आयुष्य भरकटत जाणे . 

मोहात अडकवणारे अनेक क्षण येतील पण त्यापासून परावृत्त करेल ती आपली उपासना . कुठल्या मार्गाने जायचे ते आपले आपण ठरवायचे . मन विचलित होण्यास वेळ लागत नाही पण तरीही आपणच आपल्या मनाला ब्रेक लावायचा आहे.

श्री सुक्त पठण , कुंजीका स्तोत्र , देवी सप्तशती आणि आपल्या कुलस्वामिनीचे स्मरण , कुंकुमार्चन , जमल्यास आपल्या ग्रामदेवतेचे शुक्रवारी दर्शन आणि नित्य सद्गुरू उपासना केल्यास हा काळ निघून जाण्यास मदतच होईल. 

सौ. अस्मिता दीक्षित 
संपर्क : 8104639230  

सुखी सहजीवनाची ग्रहस्थिती

 || श्री स्वामी समर्थ ||

विवाह कधी होईल ,जोडीदार कसा असेल ह्या सर्व प्रश्नांपेक्षा सर्वात महत्वाचा प्रश्न म्हणजे माझे वैवाहिक सौख्य कसे असेल हा आहे . विवाहाच्या वेळेची स्थिती सर्वार्थाने तीच कशी राहील ? ती बदलत राहणार . आयुष्यात अनेक वळणे येणार आणि त्यातूनच एकमेकांना सावरत पुढे जात राहणार . बर्याच लोकांना उत्तम वैवाहिक सौख्य लाभते तर काहीना ह्यातून दुक्ख आणि निराशा पदरी येते. तडजोड करत विवाह टिकवणार्या लोकांची संख्या हि अधिक आहे. वैवाहिक सौख्य बघताना खालील गोष्टींचा विचार करुया.

विवाह हा अनेक कारणांनी केला जातो . अनेकदा सगळे करतात म्हणून , घरच्यांनी आग्रह केला म्हणून , मला स्वतःलाही जोडीदार हवा , सहजीवन हवे संसाराची आवड आहे म्हणून , अनेकदा घरात आईवडील वयस्कर आहेत त्यानाही बघायला कुणी नाही . पत्नी निवर्तली मग मुलांना कोण पाहणार म्हणूनही विवाह केला जातो . वरील सर्व कारणे ह्या ना त्या प्रकारे पटणारी आहेत . 

ज्योतिषीय ग्रहस्थितीचा विचार केला तर शुभ ग्रहांचा धन भाव आणि सप्तम भाव तसेच पंचम लाभ ह्या भावांवर असलेला प्रभाव सुखी जीवनाकडे वाटचाल करण्यास मदत करेल हे नक्की. सप्तम भाव हा प्रामुख्याने आपल्या जोडीदाराचा आणि दोघात असलेल्या मानसिक अनुबंधाचा आहे तिथे शनी मंगल राहू केतू उपयोगाचे नाहीत . तिथे चंद्र शुक्रासारखे सौम्य आणि ज्ल्तात्वाचे रसिक ग्रहच हवेत तरच संसाराची वेल बहरेल. 

अभ्यासकांनी खालील ग्रहस्थितीचा पत्रिका मिलनासाठी अवश्य अभ्यास करावा .

सप्तमस्थान – पापकर्तरी योगात आहे का ,कुठल्या ग्रहांच्या दृष्ट्या आहेत .

सप्तम स्थानातील ग्रह –ते कुठल्या ग्रहांच्या युतीत आहेत आणि कुणाच्या नक्षत्रात आहेत .सप्तमेश कुठे आहे आणि कुणाच्या दृष्टीत युतीत आहे. 

विवाहाचा कारक ग्रह शुक्र सगळ्यात महत्वाचा आहे . त्याची स्थिती लग्न कुंडली आणि नवमांश कुंडलीत अत्यंत महत्वाची आहे.

लग्न भाव आणि लग्नेशाची स्थिती अभ्यासा. लग्नेश आणि सप्तमेशाचे काय योग आहेत ते तपासा. 

सप्तम स्थानातील ग्रहांचे सप्तमेशाशी ,शुक्राशी आणि इतर ग्रहांशी होणारे योग.

पत्रिकेतील रवी चंद्र मंगल आणि शुक्र त्यांचे परस्परांशी योग आणि सप्तमेशाशी योग महत्वाचे आहेत .

सप्तम स्थानासोबर लग्नस्थान कारण ते सप्तमाचे सप्तम आहे, धनस्थान जे कुटुंब स्थान आहे. षष्ठ स्थान हे सप्तमाचे व्ययस्थान आहे आणि व्यय स्थान जे सप्तम स्थानाचे षष्ठ स्थान आहे.

थोडक्यात १ २ ६ ७ ८ आणि १२ ह्या स्थानांचा विचार आवश्यक आहे. २ ६ ८ १२ ह्या स्थानांमध्ये जर पापग्रह असतील तर वैवाहिक सौख्य चांगले मिळत नाही . 

स्त्रियांच्या पत्रिकेत रवी मंगळ तसेच पुरुषाच्या पत्रिकेत चंद्र शुक्र ह्यांचा अभ्यास केला पाहिजे . नवमांश पत्रिकेत ग्रहांचे बळ बघा त्याशिवाय निष्कर्ष काढू नका .

पत्रिकेतील इतर ग्रहस्थिती जसे पितृदोष ,कालसर्पदोष , वैधृती योग, विष्टीकरण.

सप्तमस्थान हे शुभ कर्तरी योगात असेल तर उत्तम . सप्तम स्थान जितके शुभ तितके संसार सुख आणि सहजीवन उत्तम .

सप्तम स्थानात चंद्र ,शुक्र हे  स्त्रीग्रह बलवान राशीत किंवा शुभ नक्षत्रात असतील.

सप्तमेश शुभ स्थितीत असेल ,लग्नात ,चतुर्थात ,पंचमात , सप्तमात , नवमात ,दशमात किंवा लाभात , स्व किंवा उच्च नवमांशात ,शुभ नक्षत्रात , मित्र ग्रहांच्या युतीत , दृष्टीत असेल तसेच सप्तमेश मार्गी असेल  तर वैवाहिक सौख्य चांगले मिळते . अश्या स्थितीत सप्तमेश हा बलवान होतो . 

सप्तमेशावर ,सप्तम स्थानावर ,शुक्रावर गुरूची दृष्टी असेल तर वैवाहिक सौख्य चांगले मिळते. 

लग्नेश आणि सप्तमेशाचा जर नवपंचम योग , लाभ योग ,राशि परीवर्तन योग असेल आणि लग्नेश बलवान असेल तर वैवाहिक सौख्य चांगले मिळते.

सप्तमेश , लग्नेश ,शुक्र ह्यांच्यासोबत शनी राहू मंगळ ह्यांचे शुभ योग होत असतील तर वैवाहिक सौख्यात अडचणी येत नाहीत.

२ ४ ६ ८ १२ ह्या स्थानात जर शुभ ग्रह असतील किंवा पाप ग्रह फारसे नसतील तर वैवाहिक सौख्य चांगले मिळते .

विवाह वेदीवर चढताना आपला हा विवाह हे आयुष्यातील सर्वोत्तम सुख आहे आणि काहीही झाले तरी मी ते टिकवणार हा दृढ निश्चय मनाशी करून विवाह केला तर समस्या येतील आणि जातील,  मार्ग मिळेल आणि संसाराची घडी सुद्धा निट बसेल. आयुष्यात सहजीवन महत्वाचे आहे . दोघेजण नुसते भाजी कोथिंबीर घ्यायला एकत्र गेले तर त्यात आनंद आहे कारण एकच “ ती दोघे एकत्र आहेत “ . सहवास सगळ्यात महत्वाचा आहे. बोलायला भांडायला सुद्धा आपलेच माणूस लागते . फार ताणून धरू नका. चिकित्सक वृत्ती शेवटी आपल्यालाच एकटे ठेवते . सर्व गुण संपन्न इथे कुणीही  नाही. प्रत्येक आईवडिलांनी एकदा आपल्या पाल्याला त्याचा चेहरा आरशात बघायला सांगावा त्यांची उत्तरे त्यांनाच आपसूक मिळतील.

प्रेमाची धुंदी काही काळाने उतरते आणि वास्तव समोर येते तेव्हा माहित नसलेल्या किंवा अपेक्षित नसलेल्या गोष्टी सुद्धा अचानक समोर येतत आणि त्या स्वीकारून पुढे जाणे म्हणजेच संसार . सहजीवनाचा आनंद सर्वात मोठा आहे आणि त्यासाठी थोडी तडजोड करण्याची वृत्तीही असावी , नाहीतर हे सर्व इथेच राहील वास्तवात कधीच उतरणार नाही. सर्वाना आपापल्या पसंतीचा जोडीदार मिळूदे आणि सर्वांचे सहजीवन स्वामींच्या कृपेने बहरत , फुलत राहूदे हीच सदिछ्या .

सौ. अस्मिता दिक्षित

संपर्क : 8104639230

कथा आणि व्यथा

 || श्री स्वामी समर्थ ||

काही दिवसांपूर्वी एका स्त्रीने द्वितीय विवाह बद्दल प्रश्न विचारला होता . द्वितीय विवाहाने सुद्धा कोर्टाच्या पायर्या चढल्या होत्या,  त्यामुळे तिच्या मनस्थितीचा अंदाज मी बांधला . त्या स्त्री जातकाने दोन पत्रिका आणल्या होत्या ज्या तिला विवाह संस्थेतून मिळालेल्या होत्या . त्या दोन्ही पत्रिकांमध्ये तशीच स्थिती होती म्हणजे दोघांचेही घटस्फोट तेही दोन वेळा . थोडक्यात त्या सर्वच पत्रिकां तृतीय विवाहाच्या होत्या. 

स्त्री ची पत्रिका बघितल्यावर मी तिला स्पष्ट सांगितले कि तुमचीच पत्रिका वैवाहिक सुख दाखवत नाही त्यामुळे अजून एखादा विवाह करून तुम्हाला आनंद मिळेल ह्याची खात्री नाही उलट संकटे वाढतील तेव्हा कश्याला सुखाचा जीव धोक्यात घालता . अर्थात त्यांचेही वय ५० कडे झुकणारे होते ,  अपत्य नव्हते . मी त्यांना म्हंटले विवाह करायचा आहे सर्व ठीक पण त्याही दोघांच्या पत्रिका वैवाहिक सुखाच्या नाहीत . त्यांचेही दोन विवाह मोडले आहेत त्याची खरी कारणे तुम्हाला  माहित आहेत का? नाही. 

कसे आहे एखादी मोठी महादशा असेल आणि ती वैवाहिक सुख देत नसेल तर त्यात पहिलाच नाही तर दुसरा तिसरा विवाह सुद्धा मोडण्याची शक्यता असते  . बुध एक घटना पुन्हा दर्शवतो त्यामुळे दुसरा विवाह होतो आणि पहिला मोडला तसा दुसरा सुद्धा मोडतो .हि शक्यता खूप असते.  कारण दशा स्वामीचीच संमती नसेल विवाह हि घटना घडवण्यासाठी  तर काय करणार . अनेकदा प्रथम विवाह मोडतो आणि दशा बदलते ती विवाहाला पूरक असते म्हणून द्वितीय विवाह होतो अर्थात त्यात वैवाहिक सुख मिळेलच ह्याची शाश्वती नसते पण विवाह होतो . विवाह हा नुसता वंशवेल वाढवण्यासाठीच होतो असे नाही तर घरगुती अनेक समस्या , आर्थिक मानसिक विवंचना असतात त्यासाठी  केला जातो. आपल्या जोडीदाराची साथ आवश्यक वाटते आणि ५० च्या आसपास तर नक्कीच असे वाटले तर त्यात चूक काहीही नाही. पण जीवाचा आटापिटा केला म्हणजे विवाह होत नाही तो नशिबात असायला लागतो . 

स्त्री जातकाला ह्या दोन्ही पत्रिका कश्या अनुकूल नाहीत हे सांगितल्यावर त्यांचा स्वर जरा उदास झाल्याचे मला जाणवले पण आहे ते स्वीकारायला पाहिजे .असो काही वेळाने त्यांनीच मला पुन्हा फोन करून मग आहे तोच दुसरा विवाह टिकवावा का? तो प्रयत्न केला तर टिकेल का? हा प्रश्न विचारल्यावर माझे मन खरच  हेलावले.  काहीही करून एकटे राहायचे नव्हते तशी मनाची तयारी नाही हे जाणवले आणि कशी असेल ? एकटेपणा तिला सहन होत नव्हता आणि तो दूर करण्यासाठीच पुन्हा विवाह हा पर्याय तिच्या मनाने स्वीकारला होता . पत्रिकेतील मनाचा कारक चंद्र सैरभैर झाला होता एकटा पडला होता आणि म्हणून कुणाची तरी साथ सोबत शोधत होता पण महादशा स्वामी सुखाची कुठलीच नांदी करताना दिसत नव्हता . दशा स्वामी विवाहाच्या साठी असणार्या नकारात्मक स्थानाचा अधिपती , शुक्र बिघडलेला हि स्थिती पुढे खूप वर्ष राहणारच जोवर दशा संपत नाही. दुर्दैवाने त्यांची पुढील दशा सुद्धा जवळपास अशीच म्हणजे विवाहाला अनुकूल नसणारी होती . कितीही वाईट असले तरी हे सत्य आहे आणि ते स्वीकारून पुढे जाण्यातच शहाणपण आहे. एकटेपणा कुणी स्वतःहून स्वीकारत नाही ती परिस्थिती अनेक कारणांमुळे आयुष्यात निर्माण होते . 

आज समाजात अनेकविध  प्रश्न आहेत पण त्यातील सगळ्यात मोठा प्रश्न जो भेडसावत आहे , अनेक आजार जन्माला  घालतो तो म्हणजे “ एकटेपणा “. कुणाची तरी साथ हवी , एकटे राहणे सोपे नाहीच आहे म्हणून विवाह करायची इच्छा मनात येते , आर्थिक नियोजन नसते किंवा ती बाजू सुद्धा डळमळीत असते अश्या अनेक गोष्टी आहेत . घराचे दार उघडून आपला एकट्याचाच चहा करा , जेवण करा तेही एकट्यानेच जेवा , घरात कुणी बोलायला नाही सगळे निर्णय स्वतःच घ्या , दुखले खुपले तर कुणी बघायला सुद्धा नाही, संवाद नाही , सहवास नाही  ह्या अनेक गोष्टी नुसत्या विचार करून सुद्धा त्रास देतात . ज्याचे जळते त्याला कळते म्हणतात ते खरे आहेच . वैवाहिक आयुष्याला पूर्णविराम म्हणजे अनेक वैचारिक आर्थिक मानसिक शारीरिक सर्व सुखाना जणू खिळ बसते. सगळ्या कटू आठवणी पाठ सोडत नाहीत आणि पुढे वाट दिसत नाही . 

तिचा विवाह करण्या मागील हेतू हा “ एकटेपणा दूर व्हावा “ हाच प्रामुख्याने होता कारण सुदैवाने आर्थिक सुबत्ता होती . . पण म्हणून कुणाच्या हि गळ्यात माळ घालून नवीन प्रश्न  आणि संकटांची मालिका सुरु करावी असाही त्याचा अर्थ नाही. थोडा वेगळा विचार करायला हवा. एकतर्फी विचार करून चालणार नाही. झालेल्या गोष्टींची पुनरावृत्ती झाली तर ? मुळात विवाह हीच आज समाजातील ज्वलंत समस्या आहे त्यात दुसरा विवाह करणे हे डोळस पणे करायला हवे हेच सुचवायचे आहे . 

अनेकदा आपल्या नशिबात वैवाहिक सौख्य नसते तेव्हा आपल्याला सांगून येणाऱ्या पत्रिका सुद्धा तश्याच असतात कारण त्यांच्याही पत्रिकेत वैवाहिक सुखाचा योग नसतो . शेवटी सगळ्यांना सगळे देवाने दिलेले नाही जे आहे त्यात आनंद मानायला शिकले पाहिजे . आहे हे सर्व असे आहे , महा कठीण आहे मान्य आहे पण जे आहे ते स्वीकारण्या शिवाय पर्याय सुद्धा नाही. जितके लवकर ते स्वीकारू तितक्या लवकर आपण  “ एकटे “ जगायला शिकू . आपण मुळात कुटुंब संस्था मानतो , एखाद्या कुटुंबात अनेक विध माणसांच्या गोतावळ्यात जन्म घेतो आणि आयुष्यभर ती नाती गोती जपत राहतो , त्यामुळे अचानक मनाच्या समीप असलेली व्यक्ती सोडून गेली कि येणारा त्या नात्यातील एकटेपणा सहज सहजी स्वीकारता येणे कठीण जाते , एखाद्या व्यक्तीची सवय होवून जाते त्यामुळे खूप काहीतरी गमावल्याची भीती सुद्धा मनाच्या कोपर्यात दडून असते. एकटे कशी किंवा कसा जगणार हा पहिला प्रश्न आपण नकारात्मक म्हणूनच स्वीकारतो आणि त्याच्या अन्य पेह्लूंच्या कडे बघायला आपले मन तयार नसते. 

एकटेपणा घालवण्यासाठी लग्न हा एकमेव पर्याय आहे हे आधी मनातून काढून टाकले पाहिजे . आपले आवडते छंद , अनेक सामाजिक संस्था ह्यात सहभाग घेतला तर आपला वेळ जायील मन कश्यात तरी गुंतून राहील. एकट्या राहणाऱ्या लोकांचे प्रश्न खरोखर गंभीर आहेत आणि त्यासाठी त्यांचे नातेवाईक , शेजारी आणि आप्तेष्ट ह्यांनी सुद्धा त्यांना सामावून घेतले पाहिजे.  तसेच आपल्याला इतर लोक सामावून घेतील असे वागणे आणि वृत्ती ह्या लोकांनी ठेवली पाहिजे . आपण तुसडेपणाने वागलो तर अजूनच एकटे पडण्याची भीती आहे. 

अनेकांचे अनेक प्रश्न असतात आणि प्रत्येकाने त्यातून मार्ग काढून आयुष्य जगायचे असते , पर्याय अनेक असतात पण ते शोधावे लागतात .शेवटी आपणही एकटेच आलो आहोत आणि एकटेच जाणार आहोत . सारख मी एकटा आहे मी एकटी आहे हे हे डोक्यातून काढून टाकले पाहिजे कारण कारण आपणच ते सतत मनावर बिंबवत असतो .  तसे पाहिले तर आपण सगळे एकटेच आहोत . सगळ्यांची तिकिटे काढलेली आहेत वेळ आली कि जो तो जाणार , त्यामुळे कुणाच्याही आयुष्याशी तुलना न करता जे आहे ते स्वीकारणे आरोग्य दायी सुद्धा ठरेल . सारखे एकटे आहे एकटे आहे हे गोंजारत बसण्यापेक्षा हि वस्तुस्थिती स्वीकारली तर आयुष्य सुकर होयील . 

आयुष्य अर्ध्यावर म्हणजे साधारण ५० च्या आसपास असताना जोडीदार नसणे हे कठीण आहे. संसार अर्ध्यावर आलेला असतो आपल्या एकटेपणाची जाणीव आपण सोडून कुणालाही नसते . मुल त्यांच्या विश्वात असतात आणि ते स्वाभाविक आहे. आपली मुले हा जोडीदारासाठी पर्याय असूच शकत नाही कारण ते नाते फक्त त्या दोघांचे असते . आर्थिक बाजू सांभाळावी लागते आणि हि सर्व कसरत करताना जीव मेटाकुटीला येतो म्हणून द्वितीय विवाह कदाचित ह्या सर्व बाबी सांभाळेल हा विचार करणे चुकीचे नाही पण तरीही तो झाला नाही किंवा आपल्या नशिबात तो नसेल तर ती ईश्वरी इच्छा समजून त्याच विचारात राहणे योग्य नाही. 

तिच्या प्रश्ना सोबत तिचे उत्तर होते . अजून एक विवाह हे तिच्या सर्व प्रश्नांचे उत्तर होते जे तिच्या दृष्टीने योग्य होते .  त्यापुढे तिचे विचार प्राप्त स्थितीत जाताच नव्हते , तरीही ते नवीन विवंचना देणारे होते हे नक्की. अनेक प्रश्नांना “ काळ आणि वेळ “ हेच उत्तर असते . अशी कुठलीही परिस्थिती नाही त्यातून देव आपल्याला मार्गस्थ करत नाही . 

आज अनेक पत्रिका येतात ज्यांचे विवाहच झालेले नाहीत . आई वडिलांना चिंता असते आपल्यामागे आपल्या अपत्याचे कसे होणार ?? आणि हा विचार चुकीचा नाही त्यांना काळजी असणे स्वाभाविक आहे . पण जे आहे ते आहे. शेवटी जगी सर्व सुखी असा कोण आहे ? हे सत्य आहे. 

सौ. अस्मिता दीक्षित 
संपर्क : 8104639230